Zmiany klimatyczne a wybór odpowiedniego miejsca zamieszkania

Zmiany klimatyczne są faktem, dlatego w obecnych czasach, szukając domu, warto kierować się nie tylko jego ceną i lokalizacją. Należy również wziąć pod uwagę to, czy takie lokum jest odpowiednio przystosowane i odporne na niekorzystne warunki pogodowe.
Młodzi Polacy poszukujący swojego pierwszego domu czy mieszkania są coraz bardziej świadomi występowania takich zjawisk, jak długotrwałe fale upałów, ulewne deszcze czy powodzie błyskawiczne. Dzięki temu podejmują bardziej przemyślane decyzje mieszkaniowe, które w przyszłości mogą wpłynąć m.in. na bezpieczeństwo ich rodziny.
Jak wygląda rzeczywistość? Czy zmiany klimatu naprawdę są problemem?
Trudno zaprzeczyć stopniowemu wzrostowi temperatur w całej Europie. Potwierdzają to badania prowadzone m.in. przez Światową Organizację Meteorologiczną1. Latem ubiegłego roku w niektórych europejskich krajach odnotowano ponad 20-dniowe ostrzeżenia przed ekstremalnymi upałami, które stają się coraz większym zagrożeniem klimatycznym dla kontynentu. Co więcej, zjawisko to przybiera na sile szybciej niż przewidywano. I w coraz większym stopniu wpływa na nasze zdrowie2, infrastrukturę oraz codzienne funkcjonowanie.
Polska: wpływ zmian klimatu na decyzje mieszkaniowe
W Polsce, podobnie jak w innych państwach Europy, klimat ociepla się szybciej niż można się spodziewać3. Mieszkańcy naszego kraju muszą się liczyć z konsekwencjami, jakie to ze sobą niesie:
1. Dłuższe, bardziej intensywne fale upałów
W Warszawie, Krakowie, Wrocławiu oraz innych dużych polskich miastach latem co roku powstają tzw. „miejskie wyspy ciepła”. W szczytowych okresach centra miast mogą być nawet o 7 – 8°C cieplejsze niż ich obrzeża4.
2. Bardziej ulewne deszcze i powodzie błyskawiczne
Coraz częściej dochodzi do nagłych, bardzo obfitych opadów deszczu5, a brak odpowiednio przystosowanych systemów kanalizacyjnych i nadmierna betonizacja przestrzeni publicznej prowadzą do lokalnych powodzi oraz podtopień.
3. Rosnące koszty energii i przystosowania budynków do energooszczędności
Mieszkanie o nieodpowiedniej izolacji może latem nieprzyjemnie nagrzewać się, a zimą nadmiernie wyziębiać, przez co rosną koszty ogrzewania go. Dlatego właśnie dobra izolacja jest niezwykle istotnym elementem przystosowania lokum do zmian klimatycznych.

Jak miasta radzą sobie ze zmianami klimatu
Dobra wiadomość jest taka, że największe polskie miasta dostosowują się do zachodzących zmian. W oficjalnych strategiach klimatycznych6 określa się konkretne działania, a wiele z efektów tych działań jest już widocznych.
Ochładzanie krajobrazu miejskiego
W Warszawie czy Krakowie przewidziano w strategiach adaptacji klimatycznej na lata 2021 – 2030 następujące rozwiązania:
- nasadzanie drzew wzdłuż ulic;
- tworzenie zacienionych placów zabaw i miejsc schronienia przed słońcem w przestrzeni publicznej;
- stosowanie nawierzchni przepuszczalnych lub zatrzymujących wodę;
- stosowanie materiałów odbijających światło lub tzw. „chłodnych dachów” w wybranych budynkach użyteczności publicznej.
Działania takie mogą podczas fal upałów obniżyć lokalne temperatury o 2 – 4°C7, co dla mieszkańców miast ma ogromne znaczenie.
Przyroda jako infrastruktura
W dużych miastach coraz częściej stawia się też na tzw. „błękitno-zieloną infrastrukturę”. Są to zintegrowane systemy łączące elementy naturalne z rozwiązaniami urbanistycznymi. Dzięki nim w bardziej zrównoważony sposób zarządza się gospodarką wodną i reguluje lokalne temperatury.
Plany adaptacji Warszawy, Wrocławia czy Krakowa obejmują:
- tworzenie ogrodów deszczowych i zbiorników retencyjnych niezbędnych podczas nagłych ulewnych opadów;
- wzmacnianie brzegów rzek (np. wzdłuż Wisły w Warszawie);
- wymianę nawierzchni na przepuszczalne, poprawiające odprowadzanie wody;
- tworzenie małych „parków kieszonkowych” do schładzania gęsto zaludnionych dzielnic oraz poprawy jakości powietrza.
Rozwiązania takie pomagają zatrzymywać wodę, zmniejszyć ryzyko powodzi. Dzięki temu w dzielnicach poprawia się komfort życia, spada też zagrożenie dla zdrowia mieszkańców.
Co młode rodziny powinny sprawdzić przed dokonaniem wyboru lokum
Nie trzeba być ekspertem od klimatu. Wystarczy zastosowanie kilku prostych rozwiązań, by dom czy mieszkanie stały się bardziej komfortowe i lepiej przystosowane do zmian klimatu:
- Izolacja termiczna i wentylacja - Dobra izolacja, systemy zacieniające, naturalny przepływ powietrza i nowoczesne okna zmniejszają przegrzewanie się budynków i koszty energii.
- Lokalne zagrożenia klimatyczne - Warto sprawdzić, czy dana lokalizacja nie jest narażona na koncentrację ciepła, powodzie czy niedobory wody.
- Zielona i błękitna infrastruktura w pobliżu - Drzewa, parki oraz instalacje wodne nie tylko ładnie wyglądają, lecz także chłodzą dany obszar i poprawiają codzienne samopoczucie mieszkańców.
- Energooszczędne systemy - W Polsce planuje się zainstalowanie do 2040 roku 4 milionów niskoemisyjnych urządzeń grzewczych i chłodzących, między innymi pomp ciepła8. Wybór domów, które od razu są wyposażone w tego typu systemy, zapewni długotrwały komfort i niższe rachunki.

O co jeszcze warto zadbać, decydując się na swój pierwszy dom lub mieszkanie
Nawet idealnie zaprojektowany dom nie zapewni stuprocentowej odporności na nieprzewidziane zdarzenia. Dlatego tak ważne jest, aby zadbać również o jego ubezpieczenie.
Ubezpiecz swój dom, mieszkanie | Generali
Wybierz „Generali, z myślą o domu i rodzinie”, aby móc liczyć na wsparcie w razie szkód spowodowanych m.in. zalaniem, pożarem czy kradzieżą.
Wybór miejsca zamieszkania to istotny wybór
Zmiany klimatu już teraz znacząco wpływają na decyzje mieszkaniowe Polaków. Na szczęście młode rodziny mogą kupić lub zbudować dom z myślą o przyszłości, która będzie bezpieczna, komfortowa i przystosowana do tych zmian. A wszystko to dzięki większej świadomości zarówno osób odpowiedzialnych za zagospodarowanie terenu, jak i samych zainteresowanych nowym miejscem zamieszkania.
Szczegółowe warunki ubezpieczenia, w tym ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności z nimi związane, jak również informacje na temat zasad działania poszczególnych produktów i kosztów z nimi związanych określone są w obowiązujących dla danego produktu Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia domów, mieszkań oraz odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym "Generali, z myślą o domu i rodzinie" przekazywanych każdorazowo klientowi przed zawarciem umowy ubezpieczenia, dostępnych na stronie www.generali.pl.
[1] WMO: State of the Global Climate 2024
[1] WMO: European State of the Climate 2024
[1] IMGW-PIB: Raport za rok 2024
[1] IMGW-PIB: Analizy Miejskiej Wyspy Ciepła w latach 2023 – 2024
[1] WMO: European State of the Climate 2024
[1] Strategia adaptacji do zmian klimatu dla miasta stołecznego Warszawy na lata 2020 – 2030; Plan Adaptacji Miasta Krakowa do zmian klimatu na lata 2021 – 2030; Strategia dot. klimatu miasta Wrocław 2023
[1] Europejska Agencja Środowiska: Raport nt. adaptacji miast 2024
[1] Ministerstwo Klimatu i Środowiska — Cele transformacji ciepłownictwa i efektywności energetycznej, Polska, 2024